Podlasie – uroda pogranicza.

Pierwsze zetknięcie z Podlasiem było dla mnie przede wszystkim zetknięciem z przyrodą i starą zabudową, która jak perełki wynurzała się z wszechobecnej zieleni. A wszystko oplecione wstęgą meandrującego Bugu. Dla mnie, Wielkopolanki, wizyta na pograniczu była odkryciem innego świata. Bo trudno nie zauważyć różnorodności, która pojawia się na każdym kroku – właśnie kościoły, cerkwie i synagogi. Światy odrębne czy przenikające się? Na pewno współistniejące.

To trudny temat. Każdy z nas wynosi z domu, ze swojej rodzinnej historii, jakąś wizję świata. Sympatie i antypatie. Wydaje się, że na pograniczu jest to po prostu bardziej intensywne i żywe.

Sanktuarium w Kodniu

Kodeń –Bazylika  św Anny z  1635 roku z cudownym wizerunkiem Madonny de Guadalupe, wykradzionym przez Mikołaja Sapiehę z kaplicy papieskiej w Rzymie. Ach, my Polacy lubimy takie niekonwencjonalne rozwiązania.Dla mnie najciekawszym miejscem, najbardziej klimatycznym, w którym spędziłam mnóstwo czasu była Kalwaria Kodeńska z pięknym ogrodem. Można odpocząć na ławeczkach nad stawem, zgubić się w labiryncie lub przyjrzeć hodowli ziół.W parku kościół Św Ducha (dawniej cerkiew neounicka) z przepięknymi witrażami. W upalny dzień, a akurat w taki odwiedziliśmy Kodeń, wnętrze dawało przyjemną ochłodę.W Kodniu jest też cerkiew Prawosławna pod wezwaniem Św. Ducha. W przyklasztornej restauracji można tanio i smacznie zjeść. To jedno z nielicznych miejsc. Najbardziej brakowało nam właśnie punktów gastronomicznych.

Jabłeczna

Jabłeczna – kolejne miejsce, z którego nie chce się odjeżdżać. Uznawana za najstarsze miejsce kultu prawosławia datowane już na XV wiek - cerkiew świętego Onufrego i męski klasztor prawosławny. W odnowionej niedawno cerkwi cudowna ikona Św. Onufrego warto zobaczyć niezwykle bogaty ikonostas. Jeśli macie szczęście to braciszek oprowadzi was po cerkwi i opowie jej historie. Można napić się ze źródełka położonego w ogrodzie.To niezwykłe miejsce  mieści się na odludziu. Na lewo od parkingu zobaczycie drewnianą Kaplicę Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy zwieńczona pięcioma kopułami, obitymi blachą. Druga - Kaplica Świętego Ducha, w miejscu znalezienia ikony patrona. Warto przespacerować się do niej przez podmokłe nadbużańskie łąki. Cudowna cisza i powietrze, które powinno się zapisywać na receptę. 

Sławatycze – zwracają uwagę stojące naprzeciw siebie kościół katolicki Matki Bożej Różańcowej z początku XX wieku i pięknie odnowiona cerkiew Opieki Matki Bożej budowla z 1912 roku. Podczas II wojny dzielnica żydowska została spalona, a ludność wywieziona do obozu w Sobiborze. Po wojnie ludność prawosławną wysiedlono w ramach akcji „Wisła”, a świątynię zamknięto. Tutaj historię czuje się na każdym kroku. I na każdym kroku spotkać można tradycyjne, drewniane, budownictwo Podlasia. Np.: zachowany tradycyjny układ – dom, postawiony bokiem do ulicy, połączony z budynkiem obory i stodoły. Najczęściej jednak budynki te zostały rozdzielone i ustawione w okół powstałego obejścia.Ale najciekawszą tradycją, o której co roku można usłyszeć w każdych wiadomościach to sławatyccy brodacze. W ostatnich dniach roku, przebrani w kożuchy, słomiane spodnie i wielkie kapelusze, zamaskowani mężczyźni, mimo dość przerażającego wyglądu, niosą szczęście mieszkańcom. Niespotykana nigdzie indziej tradycja.0

I konieczne zajrzyjcie do olęderskiej wsi nad Bugiem Mościc Dolnych .

Hanna

Hanna – trzeba się koniecznie zatrzymać. Przy samej drodze odrestaurowany  kościół pod wezwaniem św. Piotra i Pawła , dawna cerkiew. Zaraz obok.zabytki architektury drewnianej Stodoła, obórka, galeria twórców ludowych „organistówka” ,Bardzo gościnna obsługa izby regionalnej. Wpisaliśmy się do pamiątkowej księgi i postawiliśmy swój ślad na mapie, która obrazuje, skąd przybyli turyści, którzy odwiedzili Hanne. Pan, porządkujący teren w okół plebani, z ochotą opowiedział nam, co tutaj szykują i że koniecznie powinniśmy odwiedzić ich za rok. Trudno odmawiać takim zaproszeniom.   

Romanów – muzeum Kraszewskiego Józefa Ignacego tego od Starej Baśni i … sześciuset innych utworów. Można zobaczyć rękopisy dzieł prekursora polskiej powieści historycznej. Dowiedziałam się, że był wszechstronnie wykształcony i wszechstronnie utalentowany, mimo, że miał problemy ze zdaniem matury z matematyki. Nie przejmujcie się więc, gdy macie problem z całkami, może drzemie w was talent pisarski.

 

Włodawa, dla mnie to miasto perełka. Czekam, aż stanie się drugim Kazimierzem Dolnym. Miasteczko unikatowe, o czym zdają się nie wiedzieć, przede wszystkim, … mieszkańcy. Najwięcej czasu zajęło nam poszukiwanie .. kawiarni. Jedna – nieczynna, druga oblegana przez tłum turystów.Stojąc na rynku masz w zasięgu wzroku kościół, cerkiew i synagogę. Miasto Festiwalu Trzech Kultur. Nie ma lepszego miejsca.Zobaczycie czworobok wokół rynku – unikalny zespół budynków z dziedzińcem w środku, składający się z kramów i budynków mieszkalnych. Wzmiankę o nim znajdziecie w Trylogii. Pięknie odrestaurowany kościół barokowy św. Ludwika. Cerkiew pw Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy – w remoncie, ale mieliśmy szczęście i weszliśmy do środka.

No i oczywiście trzy synagogi, które po wojnie były magazynami, obecnie pełnią funkcje muzeum. Tutaj zetkniecie się z informacją o Poleszukach, a także kolekcje zdjęć olędrów przy pracach ziemnych. O życiu Żydów na Podlasiu i o żydowskich tradycjach. Jeśli znajdziecie trochę czasu, to warto przespacerować się po dawnej dzielnicy żydowskiej Wśród tych małych domków poczuć atmosferę i ...smutek.

 Okuninka – Gdy już znudzi wam się zwiedzanie, albo nagle temperatury skoczą do 30 stopni, mimo, że kalendarz wskazuje wiosnę, warto wypocząć nad Jeziorem Białym. Jezioro ma II klasę czystości wody, a w okół niego rozbudowaną infrastrukturę turystyczną.

Sobibór. Chciałam zobaczyć muzeum obozu w Sobiborze. Nikt nie ma czasu wpisać w witrynie internetowej muzeum, że jest ono od dwóch lat zamknięte i z tego, co widziałam będzie tak jeszcze przez cały 2019 rok. Zobaczyliśmy tylko mały drewniany budynek dworca kolejowego i przygnębiającą rampę. Czy ten widok widzieli, w swej ostatniej podróży, ludzie przywożeni do obozu zagłady?

Okolica Sobiboru to niezwykłe rezerwaty (cisza, las i woda)

- Krowie Bagno

- Rezerwat przyrody Zółwiowe Błota i leżąca na obrzeżach rezerwatu, wspomniana wcześniej, Okuninka. Spotkaliśmy rodziny z małymi dziećmi na wyprawach rowerowych. W ogóle warto pamiętać, że przez ten teren biegnie szlak rowerowy Green Velo.

Jadąc drogą nr 816, popularnie zwaną „Nadbużanka”, wyłuskiwaliśmy z zielonego spokoju  kolejne miejsca. Mimo, że byliśmy podczas długiego majowego weekendu, to nigdzie nie towarzyszył nam majówkowy tłum. Być może ten spokój to najważniejszy powód by odwiedzić Podlasie.

Ludzie – otwarci i ciekawi przyjezdnych. Chętnie dzielą się informacjami, pokazują swoje domy, opowiadają rodzinne dzieje, wśród wieczornego kumkania żab, pokrzykiwania żurami w klekotu bocianów. I wściekłych ataków komarów.

Przed nami jeszcze mnóstwo rzeczy do zobaczenia, więc za rok znów wrócimy. Może tym razem skorzystamy z kajaków?

Monastyr w Jabłecznej. Ikonostas

Bug Szlak kajakowy

Jabłeczna - Kaplica

Matka Boska Kodeńska